W 1873 roku w zniemczonej Białej notariusz dr Edward Stiasny, ks. Stefan Kossecki oraz fotograf Franciszek Wyspiański powołali do życia „Stowarzyszenie Czytelni Polskiej ku wzajemnej pomocy i nauce”. Jego celem było zjednoczenie wszystkich Polaków mieszkających… Dowiedz się więcej »Czytelnia Polska – jak Polacy w Białej Niemców przechytrzyli
Od drugiej połowy XVII wieku jednym z głównych źródeł utrzymania mieszkańców Białej było wytwarzanie sukien. Produkcja odbywała się w niewielkich warsztatach mistrzów sukienniczych. Mistrzom w pracy pomagali czeladnicy, uczniowie oraz członkowie rodziny. Praca trwała od… Dowiedz się więcej »Dom Cechowy sukienników w Białej
Dom Żołnierza Polskiego w Białej powstał z inicjatywy Komitetu Opieki nad Żołnierzem Garnizonu Biała-Bielsko. Realizację inwestycji umożliwiła pomoc finansowa mieszkańców powiatów: bialskiego, bielskiego, cieszyńskiego, nowotarskiego, makowskiego, spisko-orawskiego. Środki były zbierane również w bielskich i bialskich… Dowiedz się więcej »Dom Żołnierza w Białej
Pod koniec XVIII wieku na granicy Lipnika i Białej wybudowano przestrzenny zajazd zwany „Dworem Thomkego”. Nieruchomość należąca do lipnickiego kupca Johanna Thomke została wzniesiona w związku z otwarciem traktu cesarskiego wiodącego z Wiednia do Lwowa… Dowiedz się więcej »Dwór Johanna Thomke
Willa przy obecnej ulicy Fryderyka Chopina 13, została wzniesiona w 1925 roku dla fabrykanta Georga Suchego. Jej projekt wykonał najprawdopodobniej wiedeński architekt Victor Fenzl. fot. Widok willi w 2022 r. od strony ul. Pawła Stalmacha.… Dowiedz się więcej »Willa Georga Suchego
W październiku 1883 roku uchwałą Sejmu Krajowego powołano do życia Bank Krajowy. Bank jako instytucja publiczna udzielał kredytów komunalnych, a od 1893 roku rozpoczął również kredytowanie budowy linii kolejowych. W 1920 roku nazwę banku zmieniono… Dowiedz się więcej »Polski Bank Krajowy
Piękna rezydencja Adolfa Kunza – bielskiego kupca, handlarza wełną. Budynek został wybudowany w 1894 roku, w dzielnicy willowej usytuowanej na stoku wzgórza opadającego w kierunku potoku Sikornik, na południe od ulicy Cieszyńskie. Willa przy obecnej… Dowiedz się więcej »Willa Adolfa Kunza
Od 1883 roku Komunalna Szkoła Męska dzieliła pomieszczenia wraz ze Szkołą Przemysłową w południowym skrzydle gmachu szkół średnich przy obecnej ulicy Słowackiego. W latach 1888-1889 z funduszy miejskich wybudowano na potrzeby szkoły, odrębny budynek przy… Dowiedz się więcej »Komunalna Szkoła Męska w Bielsku
W 1897 roku zabudowę placu kościelnego na Bielskim Syjonie od strony zachodniej zamknął budynek ewangelickiej Żeńskiej Szkoły Ludowej – odpowiednika współczesnej szkoły podstawowej. Dwa lata trwała budowa nowego gmachu szkolnego, zaprojektowanego przez miejscowego architekta i… Dowiedz się więcej »Żeńska Szkoła Ludowa w Bielsku
W 1870 roku w Bielsku, przy ówczesnej ulicy Alumneumgasse, obecnie Modrzewskiego parafia ewangelicka oddała do użytku budynek internatu dla męskiego Seminarium Nauczycielskiego. Jego budowę sfinansowano ze środków pozyskanych od fundacji założonej w 1868 roku przez… Dowiedz się więcej »Alumneum znaczy bursa
Po ogłoszeniu 8 kwietnia 1861 roku przez cesarza Austrii – Franciszka Józefa Patentu Protestanckiego, określającego nowe zasady funkcjonowania kościoła ewangelickiego w Cesarstwie Austrii i zrównującego jego prawa z kościołem katolickim, w monarchii odczuwalny był brak… Dowiedz się więcej »Duma Bielska – Seminarium Nauczycielskie
Ogłoszony 13 października 1781 roku, przez cesarza Józefa II Habsburga, tzw. patent tolerancyjny zakończył po wielu latach okres popieranego przez państwo ucisku religijnego poddanych nieuznających prymatu kościoła rzymskokatolickiego. Chociaż akt ten nie gwarantował społeczności ewangelickiej… Dowiedz się więcej »Kościół ewangelicki pw. Zbawiciela w Bielsku
Kiedy po dziesięciu latach funkcjonowania budynek szkolny na Bielskim Syjonie okazał się przestarzały i zbyt mały, w grudniu 1791 roku podjęto decyzję o budowie „nowej szkoły”. Inwestycję zrealizowano w latach 1792-1794. Na parterze nowego budynku… Dowiedz się więcej »Nowa szkoła na Syjonie
W 1861 roku Theodor Haase – ewangelicki pastor bielskiego zboru, członek Rady Miasta Bielsko założył Bielski Ewangelicki Związek Kobiet. Początkowo panie należące do związku prowadziły ochronkę dla małych dzieci, którą w 1872 roku przekształcono w… Dowiedz się więcej »Ewangelicki sierociniec – „Soar”
W 1892 roku w Cieszynie z inicjatywy superintendenta dr Theodora Hasse, powstał Śląski Ewangelicki Dom Diakonis. Zadaniem diakonis była posługa w tamtejszym szpitalu ewangelickim. Rok później siostry rozpoczęły służbę także w Bielsku, gdzie objęły opieką… Dowiedz się więcej »Ewangelicki Dom Diakonis
13 marca 1782 roku na Bielskim Syjonie, w dniu urodzin cesarza Józefa II, położono kamień węgielny pod budowę szkoły ewangelickiej – pierwszej murowanej budowli na Syjonie. Budynek został oddany do użytku w 1783 roku. Na… Dowiedz się więcej »Stara szkoła ewangelicka w Bielsku
Od XVIII wieku w Bielsku regularnie odnotowywano wzrost liczby mieszkańców pochodzenia żydowskiego. W drugiej połowie XIX wieku społeczność żydowska była tak liczna, że posiadany przez nią prywatny dom modlitwy przy ulicy Tempelstrasse, obecnej Cechowej nie… Dowiedz się więcej »Synagoga w Bielsku – mauretańska piękność
W 1889 roku w tzw. miejskiej części Lipnika, u zbiegu obecnych ulic Krakowskiej i Kazimierza Wielkiego Gmina Izraelicka Lipnik-Biała wzniosła postępową synagogę. Projekt górującej nad miastem Biała murowanej świątyni w stylu neoromańskim i mauretańskim wykonał… Dowiedz się więcej »Synagoga w Białej
Pasaż Kasy Oszczędności – kompleks mieszkalno-biurowy Kasy Oszczędności Miasta Bielska to jedno z ciekawszych rozwiązań architektonicznych w Bielsku. W kwietniu 1908 roku zarząd Kasy Oszczędności zdecydował o zakupie kilku starych budynków stojących pomiędzy ówczesnymi ulicami… Dowiedz się więcej »Pasaż Kasy Oszczędności – kamienica z własną ulicą
Wzniesiony w 1890 roku w Białej budynek Bielsko Bialskiej Straży Pożarnej (Bielitz Bialaer Freiwillige Feuerwehr). Jego projekt wykonał Karl Korn, a budowę zlecono Emanuelowi Rostowi juniorowi. Koszty inwestycji w wysokości 30 880 florenów zostały pokryte… Dowiedz się więcej »Remiza strażacka w Białej
W latach 1892 – 1893, przy nowo wytyczonej ulicy Tunelowej, łączącej dworzec kolejowy z placem Smolnym, uznawanym wówczas za centrum Bielska, wzniesiono neorenesansowy, monumentalny gmach hotelowy. Budynek na zlecenie inwestora – przedsiębiorcy Henryka Hochstimma, zaprojektował… Dowiedz się więcej »Dwór Cesarski – hotel Prezydent
W 1853 roku, w związku z rozwojem jednej z najstarszych linii kolejowych w Europie „c.k. Uprzywilejowanej Kolei Północnej Cesarza Ferdynanda”, podjęto decyzję o budowie odcinka z Bohumina do Oświęcimia z bocznicą Dziedzice – Bielsko. W… Dowiedz się więcej »Stary dworzec kolejowy w Bielsku
24 marca 1938 roku na posiedzeniu Rady gminnej miasta Bielska podjęto uchwałę o przystąpieniu do budowy łaźni miejskiej oraz zatwierdzono kosztorys budowy. Projekt budynku o kształcie prostego bloku o gładkich elewacjach wykonał Stanisław Łatkiewicz, a… Dowiedz się więcej »Łaźnia miejska w Bielsku
W 1911 roku niedaleko obecnego placu Chrobrego wzniesiono secesyjną kamienicę dla bielskiego introligatora, właściciela sklepów papierniczych i wydawcy pocztówek Franza Kriegera. W głębi piętrowy budynek Adolfa Urbana. Karta pocztowa: Bielitz – Stadtberg. Autor: b.d. Wydawca:… Dowiedz się więcej »„Płynąca” kamienica Kriegera
Czteropiętrowa narożna kamienica, wybudowana w 1933 roku przy ulicy Piastowskiej, vis-à-vis dworca kolejowego w Bielsku. Budynek został wzniesiony ze środków jednego z największych ówczesnych inwestorów w mieście – Komunalnej Kasy Oszczędności. Projekt awangardowego jak na… Dowiedz się więcej »Kamienica Komunalnej Kasy Oszczędności
Gmach Głównego Urzędu Pocztowego w Bielsku, wybudowano w latach 1897-1898, w miejscu gdzie wcześniej znajdowały się tzw. ogród Bathelta oraz tymczasowe koszary. Budynek wzniesiony przy zbiegu ówczesnych ulic Pastornak i Przekop Zamkowy składał się z… Dowiedz się więcej »Nowy budynek poczty w Bielsku
W 1855 roku w związku z przyłączeniem Bielska do Kolei Północnej Cesarza Ferdynanda, jednej z najstarszych linii kolejowych w Europie, w mieście otwarto pierwszą stację kolejową. Początkowo pełniła ona funkcję stacji końcowej linii Dziedzice –… Dowiedz się więcej »Dworzec kolejowy w Bielsku
W 1935 roku dyrekcja jednego z największych inwestorów miejskich – Komunalnej Kasy Oszczędności w Bielsku, podjęła decyzję o budowie nowej siedziby. Na jej lokalizację wybrano parcele położone naprzeciwko dotychczasowej siedziby, na przeciwległym narożniku placu Chrobrego,… Dowiedz się więcej »Nowy gmach Komunalnej Kasy Oszczędności w Bielsku
1 lutego 1859 roku uchwałą rady gminnej powołano do życia Sparcasse der Stadt Bielitz – Kasę Oszczędności Miasta Bielska. Jej zadaniem było zachęcenie mieszkańców do oszczędzania, ułatwienie im gromadzenia środków, oprocentowanie tych środków oraz udzielanie… Dowiedz się więcej »Kasa Oszczędności Miasta Bielska
Ochotnicza Straż Pożarna w Starym Bielsku powstała w 1886 roku. Jej założycielami byli rolnicy i rzemieślnicy niemieccy zamieszkujący wioskę. Do końca XIX wieku organizacja nie posiadała swojej remizy. Jej członkowie spotykali się w okolicznych gospodach… Dowiedz się więcej »Straż Pożarna w Starym Bielsku
Był zimowy, lutowy wieczór 1912 roku. Wracająca z pracy Katarzyna Hanuszówna – pokojówka bielskiego hotelu Grand odebrała tajemniczy list, w którym zarzucano jej niemoralne prowadzenie z wieloma mężczyznami. Anonimowy autor listu w zamian za zachowanie… Dowiedz się więcej »„Czarna ręka” w Bielsku
Wille miejskie bielskiej i bialskiej elity. Wznoszone dla fabrykantów, handlowców, lekarzy, budowniczych, architektów, polityków, Polaków, Żydów i Niemców. Niektóre tętniące życiem, inne zapomniane, zniszczone. Nie pozwalają przejść obok obojętnie, przyciągając uwagę. W galerii „Willowo”, dzisiaj… Dowiedz się więcej »Wille miejskie
W 1897 roku, na mocy ustawy o ubezpieczeniu robotników na wypadek choroby wydanej przez władze austriackie, powołano do życia Ogólną Robotniczą Kasę Chorych i Zapomogową w Bielsku i Białej z siedzibą w Bielsku. Zakres terytorialny… Dowiedz się więcej »Kasa Chorych w Białej
W 1921 roku w Bielsku powstała fabryka kapeluszy Jan Biester i Syn. Pierwszą, dwukondygnacyjną halę fabryczną wzniesiono przed 1922 rokiem na Dolnym Przedmieściu, przy obecnej ulicy Traugutta 23. Na przestrzeni kilku kolejnych lat fabrykę rozbudowano.… Dowiedz się więcej »Fabryka kapeluszy Jan Biester i Syn
W drugiej połowie XIX wieku w Lipniku, za sprawą lokalnych żydowskich przedsiębiorców, nastąpił gwałtowny rozwój przemysłu gorzelnianego. W 1849 roku Jacob Gross – kupiec i właściciel sklepu z artykułami korzennymi na granicy Lipnika i Białej… Dowiedz się więcej »Rafineria spirytusu Grossa