Przejdź do treści
Strona główna > Planty Blichowe – Park Włókniarzy

Planty Blichowe – Park Włókniarzy

Park Włókniarzy.

Kiedy w 1895 roku w Bielsku rozpoczęto prace drogowe związane z uruchomieniem komunikacji tramwajowej, władze miasta zatwierdziły zgodę na wycięcie wieloletnich drzew i wyburzenie starych szop znajdujących się na Blichu, pomiędzy rzeką Białą a ówczesną ulicą Blichową, obecną Partyzantów. Po zakończeniu prac w ramach rekompensaty za wycięte drzewa ogrodnik miejski Emil Chlupač stworzył wzdłuż brzegu Białej nadrzeczną promenadę zieleni, ciągnącą się od placu Blichowego do mostu obok dawnej fabryki Carla Stosiusa, późniejszej Apeny.

Park Włókniarzy.

fot. Dawna nadrzeczna promenada Chlupača w 2026 r.

Wybudowanie w Bielsku pod koniec XIX wieku wielu fabryk i zakładów przemysłowych wymusiło na władzach miasta wprowadzenie zmian w miejskiej urbanistyce. W połowie 1898 roku Rada Miasta powierzyła przygotowanie projektu tych zmian znanemu słoweńsko-włoskiemu architektowi i urbaniście Maxowi Fabianiemu. Jednym z założeń zaproponowanych przez Fabianiego była rozbudowa terenów zielonych, jako miejsc umożliwiających mieszkańcom spędzanie wolnego czasu. W 1899 roku w ramach realizacji projektu architekta m.in. uporządkowano teren wokół alei stworzonej przez Chlupača i w miejscu tym założono park miejski na Blichu. Nowe założenie parkowe ulokowane było wzdłuż zachodniego brzegu rzeki Białej i rozciągało się pomiędzy obecnymi ulicami Partyzantów, 1 Maja i Leszczyńską.

Park Włókniarzy.

fot. Dawny park miejski na Blichu w 2026 r.

Od północy teren plantów ograniczał plac Blichowy, na którym do lat siedemdziesiątych XIX wieku odbywały się jarmarki. W październiku 1928 roku z inicjatywy Związku Powstańców Śląskich, na placu postawiono pomnik poświęcony pierwszemu prezydentowi II Rzeczypospolitej Gabrielowi Narutowiczowi, jednocześnie nazwę placu zmieniono na plac Narutowicza. Pomnik był pierwszym i jedynym pomnikiem w Polsce poświęconym temu prezydentowi. W 1939 roku po wkroczeniu wojsk niemieckich do Bielska okupant zburzył pomnik. W 1951 roku po połączeniu Bielska i Białej plac otrzymał nazwę Obrońców Pokoju.

Park Włókniarzy.

Karta pocztowa: Bielsko – Plac Narutowicza. Autor: b.d. Wydawca: b.d. Rok: ok. 1930. Źródło: Ewa Janoszek, Wojciech Kominiak, Bielsko-Biała i okolice na dawnej pocztówce w czasach II Rzeczypospolitej, WMW Mirosław Caputa, Bielsko-Biała 2008. Domena: publiczna.

W 1961 roku na fundamentach pomnika Narutowicza postawiono pomnik Adama Mickiewicza. Na przestrzeni wieków plac był miejscem wielu wieców i demonstracji. Jedną z największych demonstracji była demonstracja młodzieży w marcu 1968 roku, która została brutalnie stłumiona przez milicję. Obecnie plac nosi nazwę Adama Mickiewicza.

Park Włókniarzy.

fot. Plac Mickiewicza w 2025 r.

W południowej części parku znajdował się drewniany Pawilon Lodowy wybudowany przez Bielsko-Bialskie Towarzystwo Łyżwiarskie, obok którego w okresie zimowym funkcjonowało miejskie lodowisko. W 1928 roku, po przeciwnej stronie lodowiska wzniesiono nowy pawilon sportowy w formie miejskiego pałacyku. Stary drewniany pawilon rozebrano. Pod koniec lat trzydziestych XX wieku w okresie letnim plac lodowiska zamieniano na korty tenisowe i małe boisko piłkarskie. Po wojnie w miejscu dawnego lodowiska wybudowano korty tenisowe.

Park Włókniarzy.

Pawilon Lodowy. Karta pocztowa: Bielitz – Restaurant Eislaufplatz. Autor: b.d. Wydawca: b.d. Rok: ok. 1910. Źródło: Piotr Kenig i Wojciech Kominiak, Bielsko-Biała i okolice na dawnej pocztówce w czasach monarchii austro-węgierskiej, WMW Mirosław Caputa, Bielsko-Biała 2001. Domena: publiczna.

Od założenia parku do wybuchu II wojny światowej porządek w parkowych alejkach utrzymywany był przez władze miejskie. Również w okresie okupacji Niemcy utrzymywali park w należytym stanie. Dopiero pod koniec wojny zdewastowali go, budując w nim schrony przeciwlotnicze, których nigdy nie użyto. W 1963 roku Związek Bielskiego Przemysłu Włókienniczego podjął decyzję o nazwaniu całego kompleksu parkowego Parkiem Włókniarzy. W 2022 roku park przeszedł rewitalizację, którą zrealizowano w ramach projektu Aktywne przestrzenie – rewitalizacja terenów miejskich w Bielsku-Białej. Miasto pozyskało na ten cel 6.200.000 złotych z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2014-2020.

Park Włókniarzy – Bielsko-Biała, ul. 1 Maja, ul. Partyzantów, ul. Leszczyńska