W XIV wieku na południe od średniowiecznego Bielska, pomiędzy murem miejskim a rzeką Białą znajdowały się dolne pastwiska miejskie. Teren ten nazywany był Pastornakiem. Pod koniec XV wieku książę cieszyński Kazimierz II założył na terenie pastwisk stawy rybne, które w 1525 roku zostały wykupione przez miasto. Stawy zasilane były przez młynówkę płynącą w kierunku wzgórza zamkowego pomiędzy obecnymi ulicami Partyzantów i 1 Maja, a następnie wzdłuż muru zamkowego. W XVI wieku teren Pastornaka zaczęto nazywać Blichem. Wynikało to z faktu, że nad rzeką Białą powstała specjalna ława miejska służąca do blichowania, czyli bielenia płócien. Proces blichowania polegał na rozkładaniu tkanin lnianych lub konopnych na blichu, czyli łąkach położonych w pobliżu rzek by te wysychając, bielały na słońcu. W celu przyspieszenia procesu bielenia tkaniny polewano wodą. Blichowanie płócien nad Białą dało początek drugiej co do ważności po sukiennictwie gałęzi rękodzielnictwa w Bielsku – płóciennictwu. Na przełomie XVIII i XIX wieku na Blichu zaczęły powstawać manufaktury. W 1812 roku teren otrzymał nazwę Żywieckie Przedmieście. Rozwój fabryk włókienniczych i zakładów przemysłowych w XIX wieku doprowadził do likwidacji stawów miejskich i rozwoju Żywieckiego Przedmieścia, aż do granicy z Kamienicą. Powstały m.in.: fabryka sukna Büttnera, fabryka sukna Graubnera, fabryka grępli Mänhardta i Hähnela.
Widok z obecnego pl. Żwirki i Wigury w kierunku ulicy Zamkowej i gmachu Poczty Polskiej. Budynki najbliższe po prawej stronie wyburzono w 1908 r. Karta pocztowa: Autor: b.d. Wydawca: b.d. Rok: przed 1908. Źródło: Wikipedia. Domena: publiczna.
W 1908 roku w części dzielnicy położonej najbliżej zamku w rejonie obecnego placu Żwirki i Wigury wyburzono szeregu domów, a w ich miejscu stworzono plac handlowy, który przez dwie dekady pełnił rolę targowiska wyrobami drewnianymi.
Plac handlowy, obecny plac Żwirki i Wigury. Karta pocztowa: Bielitz – Schlossgraben. Autor: b.d. Wydawca: B.L.B. Rok: 1913. Źródło: Monika Broda i Wiesław Ćwikowski, Bielsko-Biała i okolice – historia pocztówką pisana, Oficyna Wydawnicza M-C, Bielsko-Biała 2002. Domena: publiczna.
W początkowym okresie plac nie posiadał żadnej nazwy, a po 1917 roku nazwano go placem Josephy’ego. W 1926 roku w związku z uruchomieniem w Bielsku linii tramwajowej na placu zbudowano mijankę tramwajową, która funkcjonowała do 1971 roku.
Mijanka tramwajowa na placu Wyzwolenia w okresie międzywojenny. Karta pocztowa: Bielsko – plac Wyzwolenia. Autor: b.d. Wydawca: Regniol. Rok: 1930. Źródło: Monika Broda i Wiesław Ćwikowski, Bielsko-Biała i okolice – historia pocztówką pisana, Oficyna Wydawnicza M-C, Bielsko-Biała 2002. Domena: publiczna.
Na początku lat trzydziestych XX wieku plac nosił nazwę plac Wyzwolenia, a po katastrofie lotniczej 11 września 1932 roku pod Cierlickiem Górnym w okolicach Cieszyna, w której zginęli sławni polscy piloci Franciszek Żwirko i Stanisław Wigura plac od 1933 roku nazwano placem Żwirki i Wigury. W czasie II wojny światowej okupant zmienił nazwę placu na plac Goethego.
fot. Plac Żwirki i Wigury w 2025 r.