Przejdź do treści
Strona główna > Bazar zamkowy w Bielsku – odrobina luksusu

Bazar zamkowy w Bielsku – odrobina luksusu

Bazar zamkowy w Bielsku.

W latach 1898-1899 w miejscu rozebranej zewnętrznej linii muru zamkowego Zarząd dóbr książąt Sułkowskich wzniósł bazar zamkowy. Był to zespół dwóch budynków, różnych pod względem architektonicznym bezpośrednio przylegających do zamku od strony wschodniej i północnej. Bazar były pierwszym w mieście pasażem handlowym, w którym funkcjonowało kilkanaście sklepów i lokali usługowych.

Bazar zamkowy w Bielsku.

Pierzeja wschodnia bazaru zamkowego. Karta pocztowa: Bielitz – Schloss. Autor: b.d. Wydawca: Bernh. Loinger, Papierhandlung, Biala. Rok: 1911. Źródło: Archiwum Narodowe. Domena: publiczna.

Wschodnią pierzeję bazaru od strony obecnej ulicy Zamkowej wzniesiono na tzw. wysokim trotuarze, który przykrywał skanalizowaną młynówkę zamkową płynącą pod murami zamku. Budynek miał formę zamkniętej budowli arkadowej, a na jego dachu stworzono taras z ogrodem zamkowym. Z ulicy Zamkowej na taras prowadziły drzwi poniżej kaplicy zamkowej. Pierzeja ta stanowiła ciąg 16 lokali przeznaczonych na działalność gospodarczą. Na jeden lokal przypadały okno wystawowe i drzwi wejściowe. W pomieszczeniach bazaru funkcjonowały m. in.: sklep z galanterią i artykułami papierniczymi Wilhelma Krischke, skład instrumentów muzycznych Józefa Püchnera, zakład dekoracyjny Karola Hannera, zakład fryzjerski Arnolda Färbera oraz sklep z rybami, dziczyzną i drobiem Seweryna Pförtnera. Jeden z bazarowych lokali zajmował sklep firmowy „Singera” – znanego na całym świecie producenta maszyny do szycia.

Bazar zamkowy w Bielsku.

Ogród zamkowy na dachu bazaru. Karta pocztowa: Bielitz – Schlossgraben. Autor: b.d. Wydawca: b.d. Rok: 1906. Źródło: Monika Broda i Wiesław Ćwikowski, Bielsko-Biała i okolice – historia pocztówką pisana, Oficyna Wydawnicza M-C, Bielsko-Biała 2002. Domena: publiczna.

Północną pierzeję bazaru od strony obecnego placu Bolesława Chrobrego stanowiła oddana do użytku wiele lat wcześniej, bo w 1881 roku okazała, jednopiętrowa kamienica książąt Sułkowskich. Kamienica wzniesiona została w miejscu wyburzonego browaru zamkowego. W budynku o charakterze mieszkalno-sklepowym na parterze znajdowały się lokale handlowe, a na piętrze mieszkania.

Bazar zamkowy w Bielsku.

Plac Chrobrego – pierzeja północna bazaru zamkowego. Karta pocztowa: Bielitz – Schloβ des Fürsten Sułkowski. Autor: b.d. Wydawca: K.R.B. Rok: 1942. Źródło: Monika Ćwikowska-Broda i Wiesław Ćwikowski, Bielsko-Biała i okolice – historia pocztówką pisana, Oficyna Wydawnicza M-C, Bielsko-Biała 2008. Domena: publiczna.

Po II wojnie światowej zakupy w bazarowych sklepach stanowiły namiastkę luksusu. Działały w nim m.in. Gallux – najbardziej ekskluzywny w mieście sklep z odzieżą damską, zabytkowa apteka, Pewex, dwupoziomowa kawiarnia, drogeria oraz księgarnia z płytami. W 1974 roku w związku z planowanym poszerzaniem ulicy Zamkowej ówczesne władze miasta podjęły kontrowersyjną decyzję zezwalającą na wyburzenie budynków bazaru. W wyniku wyburzenia odsłonięty został ceglany mur oporowy wzgórza zamkowego. Podczas prac rozbiórkowych ekipy budowlane naruszyły kanał przykrywający młynówkę zamkową. Zdaniem wielu mieszkańców pamiętających „Wysoki trotuar” w pełnej okazałości, decyzją o jego wyburzeniu miasto bezpowrotnie zostało pozbawione części historycznego klimatu, niektórzy nazywają te działania wręcz barbarzyństwem.

Bazar zamkowy w Bielsku.

fot. Mur oporowy wzgórza zamkowego odkryty po wyburzeniu bazaru zamkowego.

Mur oporowy, Bazar zamkowy, Wysoki trotuar, Podzamcze – Bielsko-Biała, ul. Zamkowa