Obszar leśny noszący obecnie nazwę Cygański Las został podarowany jako las miejski, miastu Bielsko 3 czerwca 1312 roku przez księcia piastowskiego Mieszka. Akt darowizny lasu jest pierwszym dokumentem historycznym, który wspomina o istnieniu Bielska.
„… My Mieczysław, z Bożej Łaski Książę na Cieszynie i Pan na Oświęcimie, zauważywszy niedostatek Naszych wiernych Obywateli Naszego Bylska, cierpiących z przyczyn braku drewna, oddaliśmy im niewyrąbany las przy Mikuszowicach w całości położony aż do granic wsi Kamienica…” (Codex diplomaticus Ducatus Tesinensis)
Karta pocztowa: Gruss aus dem Zigeunerwald bei Bielitz. Autor: b.d. Wydawca: K.E. Türk, Bielitz. Rok: 1903. Źródło: Monika Broda i Wiesław Ćwikowski, Bielsko-Biała i okolice – historia pocztówką pisana, Oficyna Wydawnicza M-C, Bielsko-Biała 2002. Domena: publiczna.
W 1548 roku książę cieszyński Wacław II Adam zezwolił na użytkowanie wykarczowanej części lasu jako pastwiska miejskiego. W 1644 roku, kiedy miasto, a wraz z nim las miejski było pod panowaniem austriackim, wojewoda mazowiecki i kasztelan krakowski oraz właściciel Łodygowic – Stanisław Warszycki przemocą zajął las i przez wiele lat go użytkował, wyrządzając straty szacowane na 55 tysięcy talarów. W kronikach z tamtego okresu brak jest informacji, dlaczego możny i wpływowy człowiek, jakim był Warszycki, zdecydował się na naruszenie cudzej własności, a tym samym na przesunięcie granicy Polski na rzece Białej. Brak jest też odpowiedzi na pytanie, dlaczego miasto przez 17 lat nie potrafiło odzyskać swojej własności. Dopiero sprowadzenie w 1661 roku do Bielska około 3000 żołnierzy austriackich cesarza Leopolda I Habsburga zmusiło Polaków do wycofania się i oddania zajętego lasu. Przez następne trzysta lat miasto bez zakłóceń korzystało z zasobów leśnych, którymi zarządzali leśniczy i czterech gajowych. Las w stanie naturalnym przetrwał do 1858 roku, kiedy wprowadzono zręby zupełne i sztuczne odnowienia. Od 1861 roku w dokumentach, zaczęło pojawiać się określenie lasu miejskiego, jako Cygański Las. Nazwa najprawdopodobniej wywodzi się z faktu obozowania w lesie już od XV wieku wędrownych taborów cygańskich. W latach sześćdziesiątych XIX wieku z inicjatywy dyrektora szkoły realnej w Bielsku Karola Ambrożego dolna część lasu została przekształcona przez Towarzystwo Upiększania Miasta (Bielitz-Biala’er Verschönerungsverein) w park leśny wzorowany na Lesie Wiedeńskim. Przyczyniło się to rozwoju Mikuszowic Śląskich, jako miejscowości turystycznej. W okresie tym, w rejonie Cygańskiego Lasu wybudowano wiele willi letniskowych należących do bogatych bielszczan, powstały ścieżki spacerowe, obiekty gastronomiczne, rozrywkowe i noclegowe. Wytyczono również liczne szlaki turystyczne prowadzące na okoliczne szczyty.
fot. Cygański Las w 2009 r.
W 1948 roku kilkusetletnia więź Cygańskiego Lasu z Bielskiem została zagrożona. Stało się to za sprawą nowej ustawy na mocy której wszystkie lasy komunalne poza obszarem miejskim miały zostać upaństwowione. W tamtym okresie w Polsce wszystko było ludowe, dlatego tuż przed wejściem w życie ustawy, bielscy urzędnicy walcząc o utrzymanie lasu we własności miasta wpadli na pomysł, by uchwałą Miejskiej Rady Narodowej wyłączyć z lasów miejskich powierzchnię 427 ha tworząc tzw. Park Ludowy. Decyzja ta pozwoliła zachować miastu wydzielony obszar leśny, który pod nazwą Park Ludowy funkcjonował do końca 1989 roku. Z dniem 1 stycznia 1990 roku Rada Miejska Bielska-Białej powróciła do nazwy Cygański Las.