Przejdź do treści
Strona główna > Willa Sixta i jej tajemniczy właściciel

Willa Sixta i jej tajemniczy właściciel

Willa Sixta.

W drugiej połowie XIX wieku pochodzący z Hechingen w Wirtembergii Theodor Sixt przeprowadził się na Morawy, gdzie poznał i poślubił pochodzącą z rodziny bielskich fabrykantów Johanne Emilie Weich. W latach siedemdziesiątych XIX wieku para opuściła Morawy i przyjechała do Bielska. W 1883 roku małżonkowie zamieszkali w nowo wybudowanej neorenesansowej, dwupiętrowej willi przy ulicy Elisabethstraße, obecnej Mickiewicza. Projekt budynku wzniesionego z cegły, wykonał bielski architekt i budowniczy Karl Korn. Willa Sixta, która była pierwszą rezydencją willową na północ od centrum miasta, charakteryzuje się kwadratową wieżą w południowo-zachodnim narożniku. Plotki głoszą, że w wieży Sixt przetrzymywał żonę za jej niepłodność.

Willa Sixta.

Pierwsza po prawej stronie willa Sixta z nieistniejącym obecnie wejściem. Karta pocztowa: Bielitz – Villa Sixt. Autor: b.d. Wydawca: B. Loinger, Biala. Rok: 1910. Źródło: Monika Ćwikowska-Broda i Wiesław Ćwikowski, Bielsko-Biała i okolice – historia pocztówką pisana, Oficyna Wydawnicza M-C, Bielsko-Biała 2008. Domena: publiczna.

Małżonkowie mieszkali w willi do śmierci Johanny, która oficjalnie zmarła na zawał serca, jednak okoliczności jej śmierci nie wyjaśniono. Kilka dni później Theodor wyprowadził się z budynku. Wrócił do niego dopiero po dwóch latach wraz z nową żoną Anne Marianne Zipser.

Willa Sixta.

fot. Willa Sixta w 2025 r.

Sixt bielski przemysłowiec, finansista i filantrop był postacią bardzo tajemniczą. Do końca nie wiadomo, jakie były jego prawdziwe źródła przychodów. Plotki głoszą, że czerpał korzyści z handlu bronią, nieuczciwych interesów lub prowadzenia sieci domów publicznych. Faktem natomiast jest, że w 1877 roku był właścicielem farbiarni w Wapienicy. Czy było to jedyne źródło jego przychodów nie wiadomo. Theodor Sixt zmarł w 1897 roku. Z uwagi na fakt, że nie pozostawił po sobie potomka willę przekazał w testamencie miastu Bielsku z zastrzeżeniem, że nie może być ona sprzedana przez miasto i ma być zawsze określana jako „willa Sixta”. Żonie zezwolił na pozostanie w budynku tylko do czasu ponownego zamążpójścia. Pozostały majątek rozdzielił pomiędzy bielską biedotę, parafię ewangelicką Zbawiciela i Ewangelicki Związek Kobiet.

Willa Sixta.

fot. Grób Theodora Sixta na Starym Cmentarzu Ewangelickim w 2022 r.

Kiedy w 1904 roku Anne Marianne opuściła willę z uwagi na zawarcie nowego związku małżeńskiego, obiekt został przejęty przez władze miasta. Willę wynajęto fabrykantowi Gustavowi Josephy’emu i jego rodzinie. W związku z jej zasiedleniem przez nowych lokatorów w 1907 roku przeprowadzono remont budynku. Projekt adaptacji wnętrz na potrzeby rodziny Josephy przygotowała wiedeńska pracownia Alexandra Neumanna. Josephy mieszkał w willi wraz z żoną i piątką dzieci aż do swojej śmierci w 1918 roku. Następnie w budynku mieściła się prokuratura i kancelarie adwokackie oraz zamieszkiwało kilku burmistrzów miasta.

Willa Sixta.

fot. Front willi Sixta od strony ul. 3 Maja w 2023 r.

Po II wojnie światowej willa pełniła funkcje publiczne, a jej wnętrza podlegały dalszym przemianom. Mieściły się w niej m.in. biura Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, Wydział Kultury i Sztuki bielskiego magistratu oraz Galeria Fotografii B&B. W latach 2002–2012 służyła jako rektorat Akademii Techniczno-Humanistycznej w Bielsku-Białej. W latach 2017–2020 zrealizowany został remont willi dofinansowany z unijnego projektu Rewitalizacja Willi Teodora Sixta w Bielsku-Białej.

Willa Theodora Sixta – Bielsko-Biała, ul. Adama Mickiewicza 24